ЖАРГААХ ҮГСЭЭР ЖИГҮҮР ХИЙНЭ

Хайлт хийх :

ЖАРГААХ ҮГСЭЭР ЖИГҮҮР ХИЙНЭ

Хайлт хийх :

Хорт хавдарын ”нэмэлт”-тэй хүнс

2014 оны 10 сарын 14

Ард иргэдээ айлгаж тоглов

Одоогоос сар гаруйн өмнө НМХГ-ын дарга маш ноцтой мэдээллийг олон нийтэд цацаж нийгмийг айдаст автуулсан юм. Тэрээр сэтгүүлчдийг урьж авчирч байгаад “Манайд худалдаалж байгаа 97 нэр төрлийн хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүний 80 хувь нь хүнсний эрүүл ахуйн стандарт хангахгүй хорт хавдар, элэгний өвчлөл үүсгэдэг” хэмээн мэдэгдсэн. Ингэхдээ НМХГ 54 үйлдвэрийн 300 орчим нэр төрлийн түүхий эд, бүтээгдэхүүнд тандалт судалгаа хийсэн аж. Тэдгээр бүтээгдэхүүний найрлагад ордог 27 төрлийн будагч бодис, долоон төрлийн нөөшлөгч, 30 төрлийн өтгөрүүлэгч, таван төрлийн хүчиллэг тохируулагч, найман төрлийн өнгө тогтворжуулагч гэх мэт хүнсний нэмэлтүүд хүний эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж буйг илрүүлсэн билээ. Харамсалтай нь НМХГ дээрх хүнсний нэмэлт бодисуудыг хэрэглэдэг компаниудыг үйл ажилгаанд нь сөргөөр нөлөөлж болзошгүй гэсэн үндэслэлээр зарлахаас татгалзсан юм. Энэ мэдээллийн мөрөөр хэрэглэгчид гомдол гаргасны дагуу ШӨХТГ хортой хүнс үйлдвэрлэгчдийг олон нийтэд зарлах шаардлагыг Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газарт хүргүүлжээ. Харин хариуд нь “НМХГ-ын дарга худал ярьж ард иргэдээ айлгаж тоглосон учир хариуцлага тооцно” гэсэн утга бүхий албан бичиг хүлээн авчээ.

Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн гэж юу вэ?

Сүүлийн жтлүүдэд Монгол улс элэг, ходоод, улаан хоолойн хорт хавдраар өвчлөгсдийнхөө тоогоор дэлхийд эхний байрыг эзлэх болоод байна. /http://www.hiub.mn/content/read/421.htm/ Өвчнөөр нас барж буй иргэдийн 40 хувийг элэгний хорт хавдар эзэлдэг гэсэн судалгаа гарчаад байхад НМХГ иргэдээрээ ийнхүү даажин хийж байгаа нь олон нийтийн дургүйцлийг төрүүлэв. Иргэдэд хэрэг болох үүднээс хорт хавдар үүсгэдэг гэх хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүний талаарх мэдээллийг хүргэж байна. Хүнсний үйлдвэрлэлд ашигладаг нэмэлт бүтээгдэхүүнүүдийг нийтэд нь Е үсгээр тэмдэглэдэг бөгөөд сав, баглаа, шошго дээрээ доорх тэмдэглэгээ байвал худалдан авахгүй байсан нь таны эрүүл мэндэд тустай.

Е101 – E180 нь хүнсний будагч бодисууд юм. Эдгээр бодисыг хүнсний бүтээгдэхүүнийг хүссэн өнгөөр будах, эсвэл боловсруулалтын үед алдагдсан өнгийг нь дахин сэргээх зорилгоор ашигладаг. Хиам чанах үед мах нь саарал өнгөтэй болдог. Энэ үед будагч нэмж улаан ягаан өнгөтэй болгодог байна.

E200 – E229 нь консервантууд буюу хадгалалтын хугацааг уртасгадаг бодисууд. Элдэв мөөгөнцөр, нянгийн үржлийг дарамтлах замаар бүтээгдэхүүнийг муудахаас сэргийлдэг.

E300 – E399 нь антиоксиданд, исэлдэхээс сэргийлэгч бодисууд. Бүтээгдэхүүнийг гашилж, исэлдэн өнгө нь муудахаас хамгаална.

E400 – E499 нь тогтворжулагч бодисууд. Бүтээгдэхүүний нягтрал алдагдахаас сэргийлэх наалдамтгай, нийлэмтгий чанарыг нь нэмэгдүүлдэг.

E500 – E599 нь эмульгаторууд. Эдгээр бодисууд нь ус ба тос гэх мэтийн байгаль дээр хэзээ ч нийлдэггүй шингэнийг нийлүүлсэн нэгэн жигд шингэн гаргаж авахад ашигладаг. Мөн хөвсгөр болгодог.

E600 – E699 нь амт, үнэрийг хүчтэй болгогч бодисууд. Өөрөөр хэлбэл ийм бодисуудыг нэмсний дараа бүтээгдэхүүний үнэр, амт нь хадгалалтын явцад алдагддаггүй.

E900 – E999 гялалзуулагч бодисууд. Бохь, гурил гэх мэт бүтээгдэхүүний чанар алдагдахаас сэргийлж хэрэглэдэг. Харин сүүлийн үед гарч ирсэн шинэ нэмэлтүүдийг Е1000 гэж тэмдэглэдэг байна.

Хүнсний хориотой нэмэлт бодисууд

Манай хүнсний үйлдвэрлэгчид алдаатай боловсруулалтынхаа процессыг далдлах, гэмтэл, муудалт болон бусад дутагдалтай талыг нуух, хэрэглэгчдийг хуурах гэж эдгээр хүнсний нэмэлт бодисуудыг хэрэглэдэг байна. Энэ нь эргээд Монгол хүний амь нас, эрүүл мэндэд ноцтой аюул учруулдаг. Элэгний хорт хавдар үүсэхэд хиамны найрлаганд ордог нитрит, тосон будаг, уусгагч бодис болон үр тариа, самранд үүссэн хөгц, мөөгөнцөрөөс ялгардаг афлотоксин хэмээх химийн нэгдэл нь онцгойлон нөлөөлдөг ажээ. Давс ихтэй хоол, утсан, даршилсан хүнсний бүтээгдэхүүнүүд, түүнд ордог химийн бодисууд нь ходоодны хавдар үүсгэх эрсдэлийг дагуулж байдаг байна. Үүнээс гадна жимс жимсгэнэ, хүнсний ногооны гадна хальсанд хортон шавьжийг устгаж, ургацыг нэмэгдүүлэхэд хэрэглэдэг пестицид хэмээх химийн бодис тогтсон байдаг.

Сав баглаан дээрх тэмдэглэгээ	Үйлчилгээ	Сав баглаан дээрх тэмдэглэгээ	Үйлчилгээ
Е 102	Аюултай	Е 180	Аюултай
Е 103	Хориглогдсон	Е 201	Аюултай
Е 104	Сэжиг бүхий /хоргүй нь батлагдаагүй/	Е 210	Хавдар үүсгэж болзошгүй
Е 105	Хориглогдсон	Е 211	Хавдар үүсгэж болзошгүй
Е 110	Аюлтай	Е 212	Хавдар үүсгэж болзошгүй
Е 111	Хориглогдсон	Е 213	Хавдар үүсгэж болзошгүй
Е 120	Аюултай	Е 214	Хавдар үүсгэж болзошгүй
Е 121	Хориглогдсон	Е 215	Хавдар үүсгэгч
Е 122	Хоргүй нь нотлогдоогүй	Е 216	Хавдар үүсгэж болзошгүй
Е 123	Онц аюултай, хориглогдсон	Е 219	Хавдар үүсгэж болзошгүй
Е 124	Аюултай	Е 220	Аюултай
Е 125	Хориглогдсон	Е 222	Аюултай
Е 126	Хориглогдсон	Е 223	Аюултай
Е 127	Аюултай	Е 224	Аюултай
Е 129	Аюултай	Е 228	Аюултай
Е 130	Хориглогдсон	Е 230	Хавдар үүсгэж болзошгүй
Е 131	Өмөн үүсгэж болзошгүй	Е 231	Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг
Е 141	Хоргүй нь нотлогдоогүй	Е 232	Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг
Е 142	Өмөн үүсгэж болзошгүй	Е 233	Аюултай
Е 150	Хоргүй нь нотлогдоогүй	Е 239	Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг
Е 151	Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг	Е 240
Е 152	Хориглогдсон	Е 241	Хоргүй нь нотлогдоогүй
Е 153	Өмөн үүсгэж болзошгүй	Е 242	Аюултай
Е 154	Гэдэсний хямрал, даралтанд нөлөөж болзошгүй	Е 249	Хавдар үүсгэж болзошгүй
Е 155	Аюултай	Е 250	Даралтанд нөлөөлж болзошгүй
Е 160	Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг	Е 251	Даралтанд нөлөөлж болзошгүй
Е 171	Хоргүй нь нотлогдоогүй	Е 252	Хавдар үүсгэж болзошгүй
Е 173	Хоргүй нь нотлогдоогүй	Е 270	Хүүхдэд аюултай
Е 280	Хавдар үүсгэж болзошгүй	Е 463	Ходоодны хямрал үүсгэгч
Е 281	Хавдар үүсгэж болзошгүй	Е 465	Ходоодны хямрал үүсгэгч
Е 282	Хавдар үүсгэж болзошгүй	Е 466	Ходоодны хямрал үүсгэгч
Е 283	Хавдар үүсгэж болзошгүй	Е 477	Сэжиг бүхий /хоргүй нь батлагдаагүй/
Е 310	Арьсны тууралт	Е 501	Аюултай
Е 311	Арьсны тууралт	Е 502	Аюултай
Е 312	Арьсны тууралт	Е 503	Аюултай
Е 320	Холестерин	Е 510	Онц аюултай
Е 321	Холестерин	Е 513Е	Онц аюултай
Е 330	Хавдар үүсгэж болзошгүй	Е 527	Онц аюултай
Е 338	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 620	Аюултай
Е 339	Ходоодны хямрал үүсгэаж болзошгүй	Е 626	Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 340	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 627	Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 341	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 628	Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 343	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 629	Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 400	Аюултай	Е 630	Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 401	Аюултай	Е 631	Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 402	Аюултай	Е 632	Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 403	Аюултай	Е 633	Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 404	Аюултай	Е 634	Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 405	Аюултай	Е 635	Гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй
Е 450	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 636	Аюултай
Е 451	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 637	Аюултай
Е 452	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 907	Арьсны тууралт үүсгэж болзошгүй
Е 453	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 951	Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг
Е 454	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 952	Хориглогдсон
Е 461	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 954	Өмөн үүсгэж болзошгүй
Е 462	Ходоодны хямрал үүсгэж болзошгүй	Е 1105	Арьсанд хортой нөлөө үзүүлдэг

Бид хэнд итгэх вэ!

Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүний 80 хувь нь хүнсний эрүүл ахуйн стандарт хангахгүй хорт хавдар, элэгний өвчлөл үүсгэдэг гэж хэлсэн НМХГ-ын даргад итгэж давчдах уу, тэр дарга чинь худалч гэж хэлсэн том даргад нь итгэж тайвшрах уу. Энд хэн итгэл төртөл ярьсан, хэн нь хэндээ хариуцлага тооцох нь тийм ч чухал биш бөгөөд зөвхөн бидний ЭРҮҮЛ МЭНД чухал.

Үнэндээ зах зээлийн хямралаас хойш монголчуудын ходоодонд орж буй хүнс баталгаагүй байсаар ирсэн. Эрээн мяраан цаастай импортын хүнсэнд найр тавьж, дотоодын үйлдвэрлэгчдээ ч хянаж чадахгүй байхад бид хэндээ итгэж хүнсний дэлгүүр орох болж байна аа.

Ж.Ангараг